Kategoria: Historia zwierząt kręgowych

WIELKIE PTAKI BIEGAJĄCE

Oprócz tych gigantów do Theropoda zalicza się też stosunkowo niewielkie gatunki o delikatnej budowie, których długość ciała wyno­siła około 1 m wraz z ogonem i długą szyją. Jako przedstawicieli tej grupy można wymienić rodzaje Struthiomimus i Ornithomimus.Pokrój tych zwierząt przypominał

NIEZDARNY OLBRZYM

Nad trybem życia tych gadów nie raz dyskutowano. Ogromnie masywna budowa i typ uzębienia wykluczają mięsożerność. Niezdarny olbrzym nie mógłby polować na zdobycz, nie mógłby jej też zabić swymi słabymi zębami. Gady te musiały więc pożerać rośliny. Wiemy, że rośliny są

PRZEMIANA MATERII WIELKICH ZWIERZĄT

Warto przypomnieć jeszcze jedną prawidłowość. Zwierzęta duże jedzą oczywiście więcej niż małe, jeśli jednak przeliczyć ilość pobranego pokarmu na jednostkę masy, to okazuje się, że stosunek ten zmniej­sza się w miarę wzrostu zwierzęcia. Przemiana materii zwierząt wiel­kich jest niższa niż

WCIĄGANIE POWIETRZA DO PŁUC

Wciąganie powietrza do płuc wymaga dźwigania żeber. Dla wielkich zwierząt jest to zadanie trudne, dlatego wieloryb zapędzony na płyciznę ginie z uduszenia. Sauropodanie były jednak zwierzętami w pełni wodnymi wbrew niektórym przypuszcze­niom. Po pierwsze, znamy skamieniałe odciski stóp tych olbrzymów;

DINOZAURY PTASIOMIEDNICOWE

Wszystkie zaliczane do tej grupy formy były roślinożerne. Jak już wiemy, różniły się one od gadów należących do poprzedniego rzędu budową miednicy, palce ich były tępo zakończone i okryte zapewne czymś w rodzaju kopyt, a nie pazurami. Przód szczęk nie

NAJWIĘKSZY PRZEDSTAWICIEL GRUPY

Do największych przedstawicieli tej grupy należy znany od prze­szło 150 lat Iguanodon, który osiągał 7,5 m długości. Potrafił on biegać na nogach tylnych; duże, zaostrzone kciuki dłoni, za życia okryte zapewne rogowymi szponami, stanowiły groźną broń defensywną. Iguanodon i jego

ODCISKI WŁOSÓW

Na niektórych skamieniałościach dostrzeżono wyraźne odciski wło­sów (Szarow 1971), gady latające były więc zapewne zdolne do utrzy­mywania wysokiej temperatury ciała. Można snuć następujące przypuszczenia o biologii gadów latających. Ich błona lotna była bardzo podatna na uszkodzenia. Błona lotna nietoperza jest wsparta na

SPOSÓB PORUSZANIA SKRZYDŁAMI

Jest też prawdopodobne, że zwierzęta to poruszały skrzydłami w spo­sób bardzo powolny, nieco podobnie do niektórych dużych motyli, u których stosunkowo ogromne skrzydła dźwigają drobne zwierzę. Szkielety pterozaurów znajdowano w osadach morskich. Sądzimy więc, że te gady gnieździły się na nadbrzeżnych

ROZKWIT DINOZAURÓW

Rozkwit dinozaurów w mezozoikum i ich późniejsze wymarcie to naj­lepiej znany przykład procesu, który powtórzył się w historii kręgowców wielokrotnie. Jak wspomniano, płazy nie wytworzyły nigdy, jak się zdaje, grupy roślinożerców. Natomiast wśród gadów już pod koniec karbonu pojawiają się

EKSPANSJA NIEPARZYSTNOKOPYTNYCH

W faunie obecnej obserwujemy końcowe stadium ekspansji nieparzystokopytnych, szczyt rozkwitu pośród parzystokopytnych, a szczególnie wolowatych, wreszcie widzimy, że gry­zonie nie osiągnęły jeszcze, jak się zdaje, szczytu obfitości i zróżnicowania. Podobne zjawiska występują również wśród kręgowców mięso­żernych, nie są jednak tak wyraźne.

CECHA PIERWOTNA KRĘGOWCÓW

Mięsożerność jest wśród kręgowców cechą pierwotną. Jeśli jakaś grupa zyska możność wykorzystywania roślin jako pożywienia uzupeł­niającego, wówczas ze znanych nam już przyczyn może dostać się w tryby ewolucji łańcuchowej szybko doskonalącej roślinożerność. Jedną z cech doboru naturalnego jest niemożność szybkiego uspraw­niania

STAŁOCIEPLNOŚĆ

Jeśli więc po upływie pewnego czasu od odszczepienia się grupy roślinożernej wśród mięsożerców pojawi się ponownie zdolność do spożywania- roślin, wówczas nowa grupa roślinożerców rozpocznie rywalizację z grupą, będącą aktualnie w rozkwicie, z lepszych pozycji wyjściowych, gdyż wedle wszelkiego prawdopodobieństwa

DUŻY DUŻO JE

Duży osobnik je dużo, choć mniej niż równa mu masą grupa osobni­ków małych. Wskutek tego zwierzęta duże są znacznie mniej liczne niż zwierzęta małe. Łatwo zrozumieć, że na tej samej powierzchni łąki wyżywi się więcej królików niż krów. Olbrzymie Sauropoda

ZMIANA OBLICZA ZIEMII

Pod koniec kredy oblicze Ziemi poczyna się wyraźnie zmieniać. Wiele nizin unosi się w górę, wskutek tego rzeki wcinają się głębiej i osu­szają poprzednio wilgotne obszary. Poziom morza waha się w dużych granicach, kontynenty rozpadają się na archipelagi wysp. Wreszcie